Of het met de bliksembeveiliging op uw flatgebouw goed zit, is van hieruit niet te controleren. Het is in ons land beslist niet zo dat alle flatgebouwen zijn voorzien van bliksembeveiliging. Is er wel een bliksembeveiliging dan dient deze periodiek te worden gecontroleerd en doorgemeten om de betrouwbaarheid van de installatie te garanderen. Staan op het dak antennes van zendamateurs, schotelantennes en dergelijke, die niet verbonden zijn met de aanwezige bliksembeveiliging, dan kan dat problemen veroorzaken. De aan antennes gekoppelde kabels kunnen immers fungeren als 'snelwegen' voor de bliksem. Dat kan, in het gebouw, schade aan elektrische installaties en aangesloten apparaten veroorzaken. In een flat, voorzien van een betrouwbare bliksembeveiliging, hoeft u niet bang te zijn dat u door de bliksem wordt getroffen, ook niet als u zich in de woning nét onder het dak bevindt.

Ja, want het mogelijk punt van blikseminslag wordt door de lengte van de antenne hoger dan de oorspronkelijke hoogte van het dak. Een metalen antennemast of draagconstructie van een schotelantenne mag uitsluitend op en nimmer dóór een dak van het huis worden gemonteerd. Is da wel het geval dan kan bij blikseminslag de ontlading uw huis in worden gevoerd. Is op het huis geen afleider aanwezig dan moet(en) voor het aarden van antennemast of schotelantenne één of meer bliksemafleiders worden geplaatst. Afleiders die moeten zijn verbonden met aardelektroden waarop de metalen antennemast of schotelantenne rechtstreeks kan worden aangesloten. Over het algemeen is de kans klein dat een aan een gevel gemonteerde schotelantenne rechtstreeks door de bliksem wordt getroffen. Het is echter zinvol bij naderend onweer de antennekabels los te koppelen. Is de woning reeds voorzien van een bliksemafleiderinstallatie dan moet de antennemast of schotelantenne door middel van een geleider daarop worden aangesloten. Dit om te voorkomen dat het 'Kooi van Faraday'-effect, gerealiseerd door de aanwezige bliksemafleider, wordt verstoord. Vrijstaande metalen antennemasten of schotelantennes kunnen direct worden aangesloten op aardelektroden. Heeft de mast (ten behoeve van het kantelen) een scharnierpunt dan dient dit door middel van een soepele kabel te worden overbrugd. Het verdient een aanbeveling de afscherming van antennekabels eveneens met de reeds eerder genoemde uitwendige bliksembeveiliging of aardelektroden te verbinden. Die verbinding kan bij de mastvoet gemaakt worden of op de plaats waar de kabels het gebouw binnen gaan. Wilt u de schadekans aan zend- en ontvangstapparatuur en antennekabels tot een minimum beperken dan is het noodzakelijk maatregelen te treffen in de vorm van potentiaalvereffening en overspanningsafleiders.

Of de bliksem inslaat wordt niet bepaald door de soort dakbedekking. Wel is het risico van brand als gevolg van blikseminslag bij bepaalde soorten dakbedekking groter.

Blikseminslag is onvoorspelbaar en wordt niet bepaald door de af- of aanwezigheid van een rieten kap. Wat wel een rol kan spelen is de ligging van de woning. Over het algemeen zijn gebouwen met een dak van stro of riet landelijk gelegen. Zij zijn vaak het hoogste punt in de omgeving. Die ligging, en niet de dakbedekking, verklaart de grotere kans op blikseminslag. En als er sprake is van blikseminslag dan is de kans op brand in een rieten kap het grootst. En bestaat geen wettelijke verplichting om woningen met riet of strodaken van een bliksembeveiliging te voorzien. Of dat moet worden geëist door: de gemeente op grond van de te verstrekken bouwvergunning, bepalingen binnen de Hinderwet, de Rijksdienst voor Monumentenzorg, de brandweer of de verzekeringsmaatschappij. Het is in elk geval aan te bevelen om een woning met een rieten dak, gelet op de kans op brand door blikseminslag, van een uitwendige bliksemafleider te voorzien. De norm NEN 1014 Bliksembeveiliging geeft aanvullende richtlijnen voor rieten daken, ter voorkoming van brand. Zo moeten de bliksemopvangdraden op geïsoleerde afstandsteunen, op vijftien centimeter boven het riet, worden gemonteerd.

Bij een directe blikseminslag op de schoorsteen, kan de metalen pijp als geleider functioneren. In zo'n geval geleidt de pijp de bliksem tot aan de metalen kachel. Omdat die kachel meestal niet geaard is, zoekt de bliksemontlading een andere weg naar de aarde. Dat gebeurt soms via de elektrische bedrading, soms via andere geleidende delen in huis. Dit kan eruit zien als een bolbliksem. Het kan dan ook gevaarlijk zijn wanneer men zich in de stroombaan de bliksem bevindt. Blijf daarom nabij naderen onweer in elk geval uit de buurt van metalen delen. Vooral als deze tot buiten het huis steken zoals een metalen pijp van de schoorsteen.

Een veel gestelde vraag is of door hoge bomen het huis beschermd is tegen blikseminslag. Het antwoord is nee! Een hoge boom is geen garantie dat de bliksem niet op uw huis zal inslaan. Wel kan een boom een beveiligd gebied hebben. Realiseert u zich overigens dat in een dergelijke situatie de kans op afslag blijft bestaan. Bovendien kan bij blikseminslag in de boom de bliksemdeelstroom via ondergrondse leidingen en kabels uw huis binnen worden geleid. Inwendige bliksembeveiliging biedt uitkomst.

Woont u naast een hoog gebouw, dat voorzien is van een goede bliksemafleider die regelmatig geïnspecteerd wordt, en uw woning ligt binnen het beveiligd gebied, dan hoeft u over het algemeen niet bang te zijn voor een rechtstreekse blikseminslag. Ook hier geldt echter de stelregel: is de afstand méér dan twintig meter van een hoger, beveiligd object dan biedt die beveiliging u geen enkele bescherming.

Een GSM-antennemast trekt de bliksem niet aan. Vaak wordt zo'n mast die boven de bebouwing uitsteekt wel als eerste getroffen. Zou de mast er niet staan, dan zou de bliksem toch inslaan op een object in de buurt. Bij het traject, de route, die de bliksem kiest vanaf de onderkant van de onweerswolk op enkele duizenden meters boven het aardoppervlak wordt pas in het laatste stuk, ca. 20 meter van het inslagpunt bepaald. Kennelijk woont u in een gebied waar (tijdelijk) veel onweersactiviteit is. U kunt overigens wel iets doen tegen schade aan apparatuur. Een overspanningsafleider en potentiaalvereffening (de zogenaamde inwendige bliksembeveiliging) zijn de maatregelen die u moet treffen. Het huis zelf kan voorzien worden van bliksembeveiliging.

De voet van een vrijstaande antennemast kan direct worden aangesloten op een aardelektrode. Houdt de antennekabel aan de binnenzijde van de mast. Het scherm van de antennekabel moet zowel op het hoogste punt bij de antenne als op het laagste punt bij de mastvoet en bij de muurdoorvoering worden geaard.

Bij onweer in huis dient u uit de buurt te blijven van ramen en puien, elektrische apparaten die nog aangesloten zijn op het lichtnet of de centrale antenne, de waterleiding en de open haard. Is uw huis voorzien van bliksembeveiliging (zowel inwendig als uitwendig) dan bent u overal veilig.

Hoge woontorens zijn doorgaans voorzien van bliksembeveiliging. De uiteindelijke beslissing om tot bliksembeveiliging over te gaan en de keuze van de klasse van beveiliging is een verantwoordelijkheid die ligt bij de 'hoogst verantwoordelijke autoriteit.

Randaarde is bedoeld om spanningen die ontstaan door bijvoorbeeld kortsluiting af te voeren naar de aarde, zodat deze geen schade kunnen veroorzaken aan mens en machine. Randaarde biedt geen enkele bescherming tegen spanningen van buitenaf, zoals die ontstaan bij een blikseminslag. Wist u trouwens dat een aardlekschakelaar ook geen enkele bescherming biedt bij blikseminslag? Daarom doet u er verstandig aan om bij naderend onweer alle stekkers uit het stopcontact te halen, dan bent u er in ieder geval zeker van dat u ook na de bui T.V. kunt kijken.

Ja. Warmwater-zonnecollectoren zijn meestal goede geleiders en vormen daardoor een risico. Een zonnecollector dient altijd te worden afgeaard. Aanvullend hierop is het van belang om een goede potentiaalvereffening in uw huis aan te brengen om deelbliksemstromen te vereffenen, waarbij ook overspanningsbeveiliging (o.a. naar het regelsysteem) nuttig kan zijn.

Nee, tijdens onweer kunt u de zonnebank beter vermijden. Uw zonnebank is aangesloten op het lichtnet. Als de bliksem ergens in uw omgeving inslaat kan er overspanning op uw elektrische installatie ontstaan. U loopt dan het risico in aanraking te komen met een bliksemdeelstroom. Is uw huis voorzien van inwendige bliksembeveiliging, dan loopt u geen gevaar.

Hoge gebouwen, met bliksembeveiliging kennen een 'beveiligd gebied'. Daarbinnen bent u veilig voor directe blikseminslag. Het gebied is voor te stellen als een kegel met een tophoek van 45 graden vanaf het hoogste punt van het object. De maximale afstand tot het object mag 20 meter bedragen. Uw woonhuis staat meer dan 20 meter van de flat, waardoor u helaas buiten het beveiligde gebied valt. U doet ter verstandig aan bliksembeveiliging te overwegen.

Niet meer of minder veilig dan een woning zonder zonnepanelen. Wel is er een verhoogd schaderisico.

De kans dat een aan de gevel gemonteerde schotel door de bliksem wordt getroffen is klein. Maar het kan natuurlijk wel. Het verdient zeker aanbeveling uw schotel te aarden door het frame te verbinden met de aardelektrode en de (dure) decoder te voorzien van overspanningsbeveiliging. U kunt dit ook achterwege laten, maar koppel bij naderend onweer dan wel altijd de antenne en de voeding los.  

Nee, deze masten leveren geen extra risico. Van iedere hoogspanningsmast is de hoogste draad, de 'bliksemdraad' geaard. Ook de mast zelf is goed afgeaard. Woont u dicht genoeg bij de mast dan profiteert u zelfs van het beveiligd gebied dat deze mast veroorzaakt.  

Ja, dat mag, mits u zich aan de NEN-1014 norm houdt. Het maximale wat u als doe-het-zelver kunt realiseren is een installatie uit de LP3-klasse. De LP3 klasse reduceert de schade bij inslag met 90 procent. Materialen en ontwerpen kunt u bij een goede installateur verkrijgen. Enige doe-het-zelf ervaring is wel vereist.  

Een hoge boom biedt weliswaar enige bescherming, maar toch is wonen naast een boom wonen eerder gevaarlijk dan veilig.
De kans bestaat namelijk dat de bliksem overspringt van de boom naar uw huis (zgn. 'afslag') of via de wortels van de boom en de kabels in de grond alsnog uw huis bereikt.

 

Om het lichtnet te beveiligen heeft u zgn. inwendige bliksembeveiliging nodig. U kunt een dergelijke beveiliging niet zelf aanbrengen. Raadpleeg altijd een bij de Uneto aangesloten, gespecialiseerde installateur. Op de plek waar de elektriciteitsleiding uw huis binnenkomt (waarschijnlijk de meterkast) wordt een overspanningsafleider geplaatst. Deze voert de grootste spanningsverschillen af naar de aarde (basisbeveiliging). Gevoelige apparatuur zoals computers, videorecorders of alarmsystemen kan daarna eveneens worden voorzien van overspanningsbeveiliging (aanvullende beveiliging).  

Ja, zeer zeker. Gebouwen met rieten dakbedekking zijn vaak landelijk gesitueerd en zijn vaak het hoogste punt in de omgeving. De kans op inslag is dan groot. Zolang het niet van metaal is, beïnvloedt de soort dakbedekking de kans op inslag niet. De kans op schade is bij een rieten dak wel het grootst. Er zal namelijk onmiddellijk brand ontstaan. Er is overigens geen wettelijke verplichting om rieten daken van bliksembeveiliging te voorzien.

Alarminstallaties zijn zeer gevoelig voor bliksem. Onweer gaat vaak gepaard met spanningspieken in het lichtnet, die schade of storingen (zoals 'loos alarm') kunnen veroorzaken.

De kabels van de installatie dienen dus te worden afgeschermd en het is zinvol om de alarminstallatie tevens van een beveiliging tegen overspanning te voorzien.

 

Een Sony Playstation is aangesloten op het lichtnet en is daarom niet veilig tijdens een onweersbui. De kans is namelijk aanwezig dat bliksemdeelstroom via het lichtnet en uw TV of Playstation uw huis binnenkomt. Omdat de TV waarschijnlijk is aangesloten op de centrale antenne, ontstaat zelfs nog een extra risico. Het is misschien wel minder spannend, maar met een ouderwets bordspel komt u een avondje onweer ook prima door. We zouden haast willen zeggen: 'never underestimate the power of lightning'! Als uw huis is voorzien van inwendige bliksembeveiliging bestaat er overigens geen gevaar.  

Ja, maar gelukkig is de oplossing eenvoudig. Een waterbed is meestal via een transformator aangesloten op het lichtnet. Mocht de bliksem ergens inslaan -en ontstaat er dus overspanning op uw lichtnet- dan bestaat de kans dat u in aanraking komt met een 'bliksemdeelstroom'. Hetzelfde geldt overigens voor een elektrische deken. Wanneer u de stekker van het waterbed tijdens het onweer even uit het stopcontact haalt, is alle gevaar geweken. Uw bed zal zijn behaaglijke temperatuur lang genoeg vasthouden.  

Nee, of de bliksem inslaat wordt niet bepaald door het soort dakbedekking. Wel is de kans op schade bij bepaalde soorten dakbedekking groter. Zo zal er bij een rieten dak onmiddellijk brand ontstaan. Een metalen dak vormt echter een uitzondering. Metaal geleidt erg goed en vormt dus een risicofactor. Wanneer u een metalen dak met de bliksembeveiligingsinstallatie verbindt, vormt het juist weer een goede bescherming.  

Ja, elke installatie dient periodiek gecontroleerd te worden. De betrouwbaarheid van uw installatie kan verminderen door verschillende oorzaken. Zo zijn er agressieve grondsoorten die de aardelektroden aantasten. Zeelucht en zure regen hebben ook een nadelig effect. Verder moet er gecontroleerd worden op schade aan de installatie door bijvoorbeeld vandalisme of werkzaamheden aan het dak. Hebt u na de aanleg van de installatie uw huis aan de buitenzijde verbouwd, dan zult u de installatie opnieuw dienen te bekijken.  

Als bij u in de buurt ergens de bliksem inslaat bestaat de kans dat een overspanning via het elektriciteitsnet, de telefoonkabel of de antennekabel uw huis binnenkomt en schade veroorzaakt aan uw TV, radio of computer. Ja, het is inderdaad verstandig om bij naderend onweer alle stekkers uit het stopcontact te trekken. Vergeet ook niet om gevoelige apparatuur (modemaansluiting!) los te koppelen. Wist u overigens dat uw aardlekschakelaar geen enkele veiligheid biedt?  

Ja. Als de bliksem in uw huis inslaat zal deze een goed geleidend middel proberen te vinden om naar de aarde te gaan. Uw schoorsteen is dan en goede geleider en zo zal de bliksem uw huis binnenkomen. De kachel of open haard is meestal niet afgeaard en de bliksem zal zijn weg vervolgen via het elektriciteitsnet of de waterleiding. Dit kan gepaard gaan met gevaarlijke vonkenoverslag. Het is dus verstandig om uw woonhuis tegen bliksem te beveiligen.  

Tv-kijken tijdens het onweer is niet verstandig. Blikseminslag kan namelijk niet alleen uw toestel verwoesten, maar zelfs tot lichamelijk letsel leiden. Uw TV is aangesloten op het lichtnet. Als de bliksem in uw omgeving inslaat kan er overspanning op uw elektrische installatie ontstaan en u loopt u het risico om in aanraking te komen met een bliksemdeelstroom. Omdat de TV waarschijnlijk is aangesloten op de centrale antenne, is dat risico extra groot. Koppel daarom de antenne en het lichtnet los en kijk gewoon voor de verandering eens uit het raam. Want met een goede onweersbui valt er buiten genoeg te zien. Als uw huis is voorzien van inwendige bliksembeveiliging bestaat er overigens geen gevaar.

U moet dan op zoek naar het inslagpunt. Vaak is dat moeilijk of niet te vinden. Het Meteoconsult heeft een bliksemregistratiesysteem waar u, tegen betaling, kunt opvragen of het op een bepaald tijdstip bij u in de buurt geonweerd heeft. Bliksemschades hebben op het eerste gezicht een grillig patroon. Bij verder onderzoek ter plaatse is vaak wel vast te stellen waarom juist u schade heeft en de buren niet. Op afstand is daar geen oorzaak voor aan te geven. Overspanningsbeveiliging en potentiaalvereffening is een preventieve maatregel om dergelijke schades te voorkomen.  

Er zijn meer risicofactoren dan de watervoorziening. Als wij ons tot uw watervoorziening beperken dan gaan wij ervan uit dat in het vakantiehuis de kunststof slang overgaat in een koperen (of ander metalen) buis. Deze waterleidingbuis moet op een centrale aardrail aangesloten worden waarop ook de metalen badkuip/douchebak eventueel CV en andere metalen delen zijn aangesloten. De centrale aardrail is vervolgens gekoppeld aan een aardelektrode. Zo ontstaat een geleidend geheel, waardoor er bij blikseminslag geen spanningsverschillen tussen de aangesloten onderdelen meer ontstaan.  

Ja, bij blikseminslag in uw woning of zelfs in de omgeving kan het leiden tot glasbreuk. Dit kan ernstige gevolgen hebben.